Diş Eti Çekilmesi Tedavisi

Diş eti çekilmesi, diş eti kenarının olması gereken seviyeden kök yönüne doğru ilerlemesi ve diş kökünün açığa çıkmasıdır. Hassasiyet, estetik kaygı ve kök yüzeyinde çürük riskine yol açabilir. Diş eti çekilmesi tedavisi; nedenin kontrol altına alınmasını ve gerektiğinde açıkta kalan kökün diş eti greftleri ve plastik periodontal cerrahi teknikleriyle örtülmesini kapsar.

Diş eti çekilmesi neden olur?

Diş eti çekilmesi çoğu zaman birden fazla etkenin bir araya gelmesiyle ortaya çıkar. Sık görülen nedenler şunlardır:

• Sert fırça kullanımı veya yatay, bastırarak yapılan fırçalama
• İnce diş eti yapısı (ince fenotip) ve dişin önündeki kemiğin ince olması
• Periodontitise bağlı bağ dokusu ve kemik kaybı
• Dişlerin kemik dışına doğru konumlanması veya ortodontik hareketler
• Diş etini çeken dudak ya da yanak bağları
• Dudak veya dil piercingleri, diş etine uyumsuz dolgu ve kronlar
• Sigara kullanımı

Belirtiler ve nedenler hakkında daha fazla bilgi için diş eti çekilmesi belirtileri ve nedenleri yazımızı okuyabilirsiniz.

Diş eti çekilmesi nasıl sınıflandırılır?

Tedavi planı ve beklenen sonuç, çekilmenin tipine göre değişir. Uzun yıllar kullanılan Miller sınıflaması, çekilmeyi dört sınıfa ayırır. Sınıf I ve II'de dişler arası kemik ve diş eti kaybı yoktur; Sınıf I'de çekilme yapışık diş eti ile hareketli mukozanın birleşim sınırına ulaşmaz, Sınıf II'de bu sınıra ulaşır veya geçer. Sınıf III'te dişler arası doku kaybı ya da diş konum bozukluğu vardır. Sınıf IV'te ise dişler arası kayıp ileri düzeydedir.

2017 AAP/EFP sınıflamasıyla birlikte daha yaygın kullanılan Cairo sınıflaması ise dişler arasındaki bağlantı (ataşman) kaybını esas alır:

• RT1: Dişler arasında ataşman kaybı yoktur.
• RT2: Dişler arası ataşman kaybı vardır ve bu kayıp, dişin ön yüzündeki kayba eşit ya da ondan azdır.
• RT3: Dişler arası ataşman kaybı, dişin ön yüzündeki kayıptan fazladır.

Dişler arası dokunun korunduğu durumlarda kökün tamamen örtülmesi daha öngörülebilirken, dişler arası kayıp arttıkça elde edilebilecek örtülme miktarı sınırlanır.

Diş eti çekilmesi tedavi edilmezse ne olur?

Her diş eti çekilmesi hızla ilerlemez; bazıları uzun yıllar aynı seviyede kalabilir. Ancak nedeni ortadan kaldırılmazsa çekilme ilerleyebilir. Açıkta kalan kök yüzeyi mineyle kaplı olmadığı için sıcak, soğuk ve fırçalama sırasında hassasiyete, kök çürüklerine ve aşınmaya daha yatkındır. Yapışık diş etinin azaldığı bölgelerde fırçalama zorlaşabilir ve plak birikimi artabilir. Ön dişlerde ise dişlerin uzun görünmesi estetik bir kaygı oluşturabilir. Bu nedenle çekilmenin düzenli olarak takip edilmesi önerilir.

Diş eti çekilmesi her zaman cerrahi tedavi gerektirir mi?

Hayır. İlk adım her zaman nedenin kontrolüdür. Fırçalama tekniği düzeltilir, yumuşak bir fırça önerilir ve varsa diş eti iltihabı tedavi edilir. Hassasiyet için duyarsızlaştırıcı uygulamalar yapılabilir. Çekilmenin ilerleyip ilerlemediği düzenli ölçümlerle takip edilir.

Cerrahi tedavi; çekilmenin ilerlediği, estetik kaygının bulunduğu, hassasiyetin diğer yöntemlerle kontrol edilemediği, yapışık diş etinin çok azaldığı durumlarda ya da ortodontik veya protetik tedavi öncesinde gündeme gelebilir.

Diş eti çekilmesi tedavisinde hangi yöntemler kullanılır?

Plastik periodontal cerrahi, diş eti dokusunun miktarını, kalınlığını ve konumunu düzenlemeye yönelik işlemleri kapsar. Sık kullanılan teknikler şunlardır:

Bağ dokusu grefti

Damaktan alınan ince bir bağ dokusu parçası çekilme bölgesine yerleştirilir ve üzeri kişinin kendi diş etiyle örtülür. Hem kök örtülmesi hem de diş eti kalınlığının artırılması amacıyla kullanılır ve literatürde üzerinde en çok çalışılmış yöntemlerden biridir.

Serbest diş eti grefti

Damaktan, yüzey tabakasıyla birlikte alınan bir doku parçasının alıcı bölgeye yerleştirilmesidir. Kökü örtmekten çok, yapışık (keratinize) diş eti miktarını artırmak amacıyla tercih edilir. Rengi çevre dokudan farklı olabileceği için ön bölgede daha sınırlı kullanılır.

Koronale kaydırılan flep

Çekilmenin altındaki diş eti serbestleştirilerek diş tacı yönüne kaydırılır ve kökün üzerine sabitlenir. Yeterli kalınlıkta diş eti bulunan durumlarda tek başına ya da bağ dokusu grefti ile birlikte uygulanabilir.

Tünel tekniği

Diş eti, dikey kesiler yapılmadan küçük girişlerden altından tünel şeklinde serbestleştirilir; greft bu tünelin içine yerleştirilir ve doku taç yönüne konumlandırılır. Özellikle yan yana birden fazla dişte çekilme olan durumlarda tercih edilebilir.

Bazı durumlarda damaktan doku alınmasına alternatif olarak kollajen matriks gibi biyomateryaller değerlendirilebilir. Hangi tekniğin uygun olduğu; çekilmenin sınıfı, diş eti kalınlığı, etkilenen diş sayısı ve kişinin beklentileri birlikte değerlendirilerek belirlenir.

İşlem nasıl yapılır ve süreç ne kadar sürer?

Muayenede çekilmenin derinliği ve genişliği, diş eti kalınlığı, yapışık diş eti miktarı ve dişler arası doku düzeyi ölçülür; gerekirse fotoğraf ve radyografi alınır. Teknik seçimi ve beklenen sonuç bu bulgulara göre konuşulur. Cerrahi öncesinde diş etinde aktif iltihap bulunmaması ve plak kontrolünün iyi olması gerekir; gerekiyorsa önce diş taşı temizliği ve diş eti tedavisi yapılır. İşlem lokal anestezi altında gerçekleştirilir; işlem sırasında ağrı hissedilmemesi hedeflenir. Süre, tedavi edilen bölgenin genişliğine ve seçilen tekniğe göre değişir.

Dikişler genellikle birinci ya da ikinci haftada alınır. İlk iyileşme birkaç hafta içinde gerçekleşse de dokuların olgunlaşması ve son görünümün oturması birkaç ay sürebilir.

Tedavi sonrası nelere dikkat edilmeli?

• İşlem bölgesini hekiminiz izin verene kadar fırçalamayın; önerilen gargarayla temizliği sürdürün.
• İlk günlerde yumuşak ve ılık besinler tercih edin; işlem bölgesiyle çiğnemekten kaçının.
• Dudağı çekerek bölgeye bakmaktan kaçının; bu hareket iyileşen dokuyu zorlayabilir.
• Damakta hassasiyet olabilir; gerekirse koruyucu damak plağı önerilebilir.
• Sigara greftin beslenmesini olumsuz etkileyebilir; kullanmamanız önerilir.
• İlk günlerde ağır fiziksel aktiviteden kaçınmanız önerilebilir.
• Ağrı kesici ve diğer ilaçları hekiminizin önerdiği şekilde kullanın.
• Kontrol randevularınızı aksatmayın.

İyileşmenin ardından yeni bir çekilmeyi önlemek için doğru tekniği öğrenmek önemlidir: doğru diş fırçalama ve ara yüz temizliği.

Riskler ve olası yan etkiler nelerdir?

Her cerrahi işlemde olduğu gibi diş eti cerrahisinde de bazı yan etkiler görülebilir. Bunlar arasında şişlik, morarma, işlem ve damak bölgesinde hassasiyet ya da hafif kanama, geçici diş hassasiyeti sayılabilir. Greftin bir kısmının tutunmaması, kökün kısmen örtülmesi veya renk ve kontur farklılıkları görülebilir. Nadiren enfeksiyon gelişebilir. Bu riskler ve kişisel durumunuza göre beklenen sonuçlar, tedavi öncesinde hekiminizle ayrıntılı olarak konuşulur.